UIF-kraamvoordele: wie kwalifiseer, hoe om aansoek te doen en wat betaal word
Die punt wat die meeste werkende ouers eers laat ontdek, is dié: kraamverlof in Suid-Afrika is by wet onbetaalde verlof. Die Wet op Basiese Diensvoorwaardes gee jou vier aaneenlopende maande se verlof en beskerm jou pos, maar dit verplig nie jou werkgewer om jou daardie tyd te betaal nie.
Die UIF is wat daardie gaping vul. Party werkgewers betaal boonop iets by, maar dit is ’n voordeel in jou kontrak, nie ’n reg nie.
Wie kwalifiseer
Jy kwalifiseer as jy ’n bydraende werknemer is — dit wil sê UIF is van jou salaris afgetrek — en jy kraamverlof neem.
Twee dinge wat mense verkeerd verstaan:
- Jy hoef nie jou werk te verloor nie. Anders as ’n werkloosheidseis, is ’n kraameis beskikbaar terwyl jy in diens bly.
- Jy hoef nie vier maande te neem nie. Jy kan minder neem; die voordeel word bereken op die dae waarvoor jy eis.
Jy kwalifiseer nié as UIF nooit afgetrek is nie. Dit is die punt waar baie huiswerkers en informeel aangestelde werknemers vasval, en dit is die moeite werd om jou betaalstrokie hierop na te gaan lank voordat jy dit nodig het — sien hoe om jou betaalstrokie te lees.
Wat betaal word
Kraamvoordele word teen ’n vaste 66% van jou verdienste bereken. Dit verskil van gewone werkloosheidsvoordele, waar die koers op ’n glyskaal tussen ongeveer 38% en 60% lê afhangend van wat jy verdien.
Die berekening werk egter op ’n plafon van R17 712 per maand, nie op jou werklike salaris nie. Dit beteken:
- Verdien jy R12 000 per maand, is die voordeel ongeveer 66% van R12 000 = R7 920 per maand.
- Verdien jy R40 000 per maand, word die som steeds op R17 712 gedoen: ongeveer R11 690 per maand.
Hoe hoër jou salaris, hoe kleiner die deel van jou inkomste wat die UIF vervang. Iemand op R40 000 ontvang minder as ’n derde van sy normale inkomste. Dít is die syfer om vooraf te beplan, want die gaping is groot en dit duur maande.
Die maksimum tydperk is ongeveer 17,32 weke — die vier maande waarop die BCEA jou geregtig maak. Waar ’n swangerskap in die derde trimester verlore gaan of ’n baba doodgebore is, is daar voorsiening vir ses weke se verlof en ’n gepaardgaande eis.
Krediete: hoe die stelsel bepaal hoe lank jy kan eis
Die UIF werk op krediete. Jy bou een dag se krediet op vir elke vier dae wat jy bydra, tot ’n maksimum van 365 dae oor ’n rollende siklus.
Vir die meeste mense met ’n paar jaar se onafgebroke diens is dit ruim genoeg dat die kraameis nie daarteen stuit nie. Vir iemand wat pas begin werk het, of wat onlangs ’n ander eis ingedien het, kan dit wel die eis verkort. Dit is die moeite werd om die krediete vooraf te kontroleer eerder as om aan te neem.
Die aansoek
Jy kan voor of ná die geboorte aansoek doen. Baie mense doen aansoek in die laaste maand van die swangerskap sodat die eerste betaling nie ver ná die verlof begin nie.
Die dokumente wat gewoonlik gevra word:
- Jou identiteitsdokument
- ’n Mediese sertifikaat of ’n verklaring van ’n geneesheer of verpleegkundige wat die verwagte geboortedatum bevestig, of die geboortesertifikaat ná die tyd
- Die UI-2.7-vorm, wat jou werkgewer voltooi om te bevestig wat jy gedurende die verlof ontvang
- Die UI-19, wat die werkgewer se verklaring van jou diens en verdienste is
- Bankbesonderhede vir die betaling
Die sperdatum is die belangrikste enkele feit hier. ’n Kraameis moet binne twaalf maande ná die geboorte ingedien word. Daarna verval dit, en dit is nie ’n reël waaroor onderhandel word nie.
Waar eise vashaak
Die werkgewer se verklarings. Die UI-19 en die UI-2.7 kom van jou werkgewer, en ’n eis kan nie verwerk word sonder hulle nie. Vra hulle vroeg aan, skriftelik. ’n Werkgewer wat sloer, is die algemeenste oorsaak van ’n vertraagde betaling.
Bydraes wat afgetrek is maar nie oorbetaal is nie. As jou werkgewer UIF van jou salaris afgetrek het maar dit nie aan die fonds oorbetaal het nie, verskyn jy nie behoorlik op die stelsel nie. Jou betaalstrokies is jou bewys dat die aftrekkings wel gemaak is; hou hulle.
Verkeerde bankbesonderhede. Klink klein, is die algemeenste rede vir ’n betaling wat nêrens opdaag nie.
Die aanname dat die werkgewer dit doen. Sommige werkgewers dien namens werknemers in. Baie doen dit nie. Neem aan dat dit jou verantwoordelikheid is totdat iemand skriftelik anders sê.
Ons algemene gids oor hoe om UIF te eis sit die stappe en die kantoorproses breedvoeriger uiteen.
Beplan vir die gaping
Doen die som lank voor die tyd. Neem jou normale netto inkomste, trek die verwagte UIF-betaling af, en vermenigvuldig die verskil met vier maande. Dit is die bedrag wat gedek moet word.
By ’n salaris van R30 000 is daardie gaping maklik meer as R60 000 oor die verlof — en dit is voordat ’n mens die eenmalige koste van ’n baba tel. Dit is presies die soort voorsienbare, gedateerde koste waarvoor ’n noodfonds bedoel is, en dit is een van die min gevalle waar jy presies weet wanneer die geld nodig gaan wees.
Twee ander punte om vroeg na te gaan: of jou mediese fonds ’n wagtydperk op kraamvoordele het, en of jou werkgewer se beleid enige aanvullende betaling bied.
Die ander ouer se verlof
Sedert die hervormings aan die BCEA en die UIF is daar ook voordele vir die ouer wat nie geboorte skenk nie.
Ouerskapsverlof gee tien aaneenlopende dae. Aannemingsverlof en opdraggewende-ouerverlof by ’n surrogaatreëling het hul eie tydperke. Al drie is, soos kraamverlof, by wet onbetaald deur die werkgewer, en al drie het ’n gepaardgaande UIF-voordeel waarvoor apart aansoek gedoen word.
Twee dinge om te weet. Die tien dae is aaneenlopend, nie werksdae wat oor weke versprei kan word nie tensy die werkgewer instem. En die eis word op dieselfde manier as ’n kraameis hanteer: die werkgewer se verklaring, jou dokumente, en dieselfde soort sperdatum.
’n Gesin wat albei ouers se verlof en voordele saam beplan, kry gewoonlik ’n beter uitkoms as twee mense wat apart aansoek doen — veral waar die een ouer ver onder die plafon verdien en die ander ver bo.
Wat om ses maande vooruit te doen
Die eise wat glad verloop, is byna altyd dié wat vroeg voorberei is.
- Kontroleer jou betaalstrokie dat UIF werklik afgetrek word, en hou ses maande se strokies.
- Vra jou werkgewer skriftelik wat sy beleid op kraamverlof is — of hy enigiets aanvul, en of hy namens jou indien.
- Doen die gapingsom en begin die verskil maandeliks eenkant sit.
- Kontroleer jou mediese fonds se wagtydperke en wat by geboorte gedek word.
- Kry die vorms vroeg. Die UI-2.7 en die UI-19 is die twee wat afhang van iemand anders se tyd.
Niks hiervan is ingewikkeld nie. Dit is net dat elke stap ’n ander persoon behels, en hulle loop nie parallel wanneer jy vier weke voor die tyd begin nie.
FAQ
Kan ek eis as ek ’n kontrakwerker is?
As UIF van jou vergoeding afgetrek is, ja. Onafhanklike kontrakteurs wat nie bydra nie, kwalifiseer nie.
Kry ek die volle 66% van my salaris?
Slegs as jy onder die plafon van R17 712 per maand verdien. Daarbo word die som op die plafon gedoen, nie op jou werklike salaris nie.
Kan my werkgewer my aflê terwyl ek met kraamverlof is?
Nie omdat jy met kraamverlof is nie — dit sou outomaties onbillike ontslag wees. ’n Egte aflegging weens bedryfsvereistes wat jou pos raak, moet steeds die volle konsultasieproses volg; sien wat by aflegging aan jou verskuldig is.
