Die twee belastingdrempels wat elke klein besigheid moet dophou (2026)
Twee getalle bepaal hoe ’n klein Suid-Afrikaanse besigheid belas word, en albei het in Begroting 2026 verander — van R1 miljoen na R2,3 miljoen. Dit is meer as ’n verdubbeling, en dit trek duisende besighede in ’n eenvoudiger belastingposisie as waarin hulle verlede jaar was.
Hierdie gids verduidelik albei drempels, wat gebeur wanneer jy een oorsteek, en waarom die getalle wat jy elders aanlyn lees waarskynlik verouderd is.
Drempel 1: omsetbelasting
Omsetbelasting is ’n vereenvoudigde stelsel vir baie klein besighede. In plaas daarvan om wins te bereken — inkomste min uitgawes min waardevermindering — word jy op jou omset belas, en die administrasie is aansienlik ligter.
Jy kan omsetbelasting kies as jou jaarlikse omset onder R2,3 miljoen is (vanaf 1 April 2026; dit was R1 miljoen). En die eerste R600 000 se omset is belastingvry — daardie vrye band was voorheen R335 000.
Vir ’n eenmansaak of ’n klein (Edms) Bpk wat net begin, is dit ’n groot vereenvoudiging: minder rekords, minder berekeninge, en niks te betaal onder R600 000 nie.
Die afruil is dat jy op omset belas word, nie op wins nie. ’n Besigheid met hoë omset en dun marges — kleinhandel, herverkoop, enigiets waar jy voorraad koop om te verkoop — kan onder omsetbelasting meer betaal as onder die gewone stelsel, want jou koste tel nie. Reken albei uit voordat jy kies.
Drempel 2: BTW-registrasie
BTW-registrasie word verpligtend sodra jou belasbare lewerings in enige tydperk van 12 maande R2,3 miljoen oorskry (Begroting 2026; ook voorheen R1 miljoen).
Let op die bewoording: dit is enige lopende tydperk van 12 maande, nie jou finansiële jaar nie. Jy moet dus jou eie omset dophou, want die verpligting ontstaan op die oomblik wanneer jy die lyn oorsteek — nie by jaareinde nie.
Sodra jy geregistreer is, hef jy BTW op wat jy verkoop, eis BTW terug op wat jy koop, en dien opgawes in. Dit is nie ’n boete nie — vir ’n besigheid wat aan ander BTW-geregistreerde besighede verkoop, is dit dikwels neutraal of positief. Vir ’n besigheid wat direk aan die publiek verkoop, beteken dit dat jou prys effektief styg of jou marge krimp, wat ’n werklike besluit is en nie net administrasie nie.
Hoekom die syfers wat jy elders sien verkeerd is
Albei drempels het R1 miljoen gebly vir baie jare. Die meeste gidse, sjablone en selfs sommige rekenmeesters se webblaaie noem steeds R1 miljoen, en die omsetbelasting-vrye band word steeds as R335 000 gelys. As ’n bron nie die verandering van Begroting 2026 noem nie, kyk jy waarskynlik na verouderde inligting.
Dit maak praktiese saak: ’n besigheid met R1,4 miljoen se omset sou onder die ou reëls verplig gewees het om vir BTW te registreer, en is nou nie.
Wat om te doen as jy naby ’n drempel is
- Hou jou omset lopend by, nie net by jaareinde nie — die BTW-verpligting werk op ’n voortskrydende venster van 12 maande.
- Reken albei stelsels uit voordat jy vir omsetbelasting kies. Dit help jou as jou marges gesond is en skaad jou as hulle dun is.
- Kry jou rekords eers reg. Albei besluite word makliker wanneer jou boeke aktueel is — sien ons gids tot rekeningkundesagteware.
- Hou jou nakomingsdatums in die oog. Die nakomingskalender gee jou CIPC- en SARS-sperdatums vanaf jou eie inlywingsdatum.
Gereelde vrae
Wat is die BTW-registrasiedrempel?
R2,3 miljoen in enige lopende tydperk van 12 maande. Dit was R1 miljoen voor Begroting 2026.
Hoeveel omset kan ek hê voordat ek omsetbelasting betaal?
Die eerste R600 000 is belastingvry, en jy kan die stelsel gebruik solank jou omset onder R2,3 miljoen bly.
Is omsetbelasting altyd goedkoper?
Nee. Dit belas omset, nie wins nie, so ’n besigheid met dun marges kan meer betaal. Dit is ’n vereenvoudiging, nie outomaties ’n besparing nie.
Moet ek registreer as ek onder die drempel is?
BTW-registrasie is nie verpligtend onder die drempel nie. Sommige besighede registreer vrywillig om insetbelasting te kan eis — dit is die moeite werd om met ’n rekenmeester te bespreek as jou kliënte self BTW-geregistreer is.
Volgende stappe
As jy nog nie geregistreer is nie, begin by maatskappyregistrasie en ’n besigheidsbankrekening wat jou boeke skoon hou. Vir hulp met opgawes, sien ons gids tot belasting- en SARS-hulp.
