Mediese uitgawes en belasting: wat jy werklik by SARS kan eis

Elke jaar sit duisende Suid-Afrikaners met ’n boks vol dokterrekeninge, tandartskwitansies en apteekstrokies voor hulle rekenaar en dien hulle opgawe in met een stil verwagting: dat al daardie geld iets gaan terugbring. Dan kom die aanslag, en die bedrag lyk presies soos dit sou gelyk het as die skoenboks nooit oopgemaak is nie. Dis nie ’n fout nie en dis gewoonlik ook nie ’n SARS-blaps nie. Dit is presies hoe die wet ontwerp is om te werk, en die rede lê in ’n meganisme wat die meeste mense verkeerd verstaan.

Twee stelsels, nie een aftrekking nie

Suid-Afrika het jare gelede weggedoen met die ou benadering waar mediese uitgawes van jou inkomste afgetrek is. In die plek daarvan is daar twee mediese belastingkrediete.

Die eerste is die mediese skemafooikrediet. Dit is ’n vaste maandelikse bedrag vir die hooflid van ’n geregistreerde mediese skema, plus ’n verdere vaste bedrag vir elke afhanklike op daardie lidmaatskap. Jy hoef niks te bereken nie: as jy bydra tot ’n geregistreerde skema, kwalifiseer jy, en die bedrag hang net af van hoeveel mense op die polis is en vir hoeveel maande van die jaar hulle daarop was.

Die tweede is die bykomende mediese uitgawekrediet. Dit is die een wat mense in die moeilikheid laat beland, want dit is die een wat veronderstel is om jou uit-die-sak-uitgawes te dek, en dit is die een wat vir die meeste belastingbetalers presies niks oplewer nie.

’n Krediet is nie ’n aftrekking nie

Hierdie onderskeid is die belangrikste ding in die hele artikel. ’n Aftrekking verlaag jou belasbare inkomste; ’n krediet verlaag die belasting self.

Sê jou skemafooikrediet vir die jaar kom op ’n sekere bedrag te staan. Daardie bedrag word nie van jou salaris afgetrek voordat belasting bereken word nie. Dit word van die belasting afgetrek nadat dit bereken is. Die gevolg is dat die krediet presies dieselfde waarde het vir ’n verkoopsassistent as vir ’n direkteur wat tien keer soveel verdien. Onder die ou aftrekkingstelsel was mediese uitgawes meer werd hoe hoër jou marginale koers was. Onder die kredietstelsel is dit doelbewus gelykgemaak.

Dis ook hoekom jy nie hierdie krediet as ’n rede moet gebruik om ’n duurder plan te kies nie. Die krediet beweeg nie saam met jou premie nie. Dit beweeg saam met die getal mense op die polis. As jy die premie self wil vergelyk, is ’n eerlike kyk na jou opsies by mediese fondse meer werd as enige belastingberekening. Ons sakrekenaar vir mediese belastingkrediete wys jou wat jou eie kombinasie van lid en afhanklikes vir die jaar beteken.

Die drempel wat die bykomende krediet stuit

Nou kom ons by die deel wat verkeerd verstaan word. Vir ’n belastingbetaler onder 65 sonder ’n gestremdheid werk die bykomende mediese uitgawekrediet met ’n drempel wat aan jou belasbare inkomste gekoppel is.

Die formule tel twee dinge saam: jou kwalifiserende uit-die-sak-uitgawes, plus daardie deel van jou skemabydraes wat ’n bepaalde veelvoud van jou skemafooikrediet oorskry. Van daardie totaal word ’n persentasie van jou belasbare inkomste afgetrek. Wat oorbly — as daar iets oorbly — word met ’n breuk vermenigvuldig, en dít is jou krediet.

Twee dinge volg daaruit. Eerstens: as jou uitgawes nie die drempel oorskry nie, is die antwoord nul. Nie ’n klein bedraggie nie, nie ’n gedeeltelike toegewing nie — nul. Tweedens: selfs wanneer jy die drempel wel oorskry, word net ’n breuk van die oorskot in ’n krediet omgeskakel. Jy kry nooit rand-vir-rand terug nie.

Hoe hoër jou inkomste, hoe hoër die drempel. Dit beteken dat dieselfde rekening van ’n spesialis vir ’n hoë verdiener heeltemal binne die drempel val en niks doen nie, terwyl dieselfde bedrag vir iemand met ’n laer inkomste dalk net-net daaroor kom.

Hoekom die terugbetaling nie opdaag nie

Kom ons stel dit reguit, want te veel artikels laat dit klink asof almal wen: die meeste belastingbetalers onder 65 sonder ’n gestremdheid vang al hulle strokies op, sleutel dit getrou in, en kry niks ekstra nie.

Dit is nie ’n teken dat jy iets verkeerd gedoen het nie. Dit is die stelsel wat werk soos bedoel. Die bykomende krediet is ontwerp as ’n vangnet vir uitsonderlike mediese laste — die jaar waarin ’n operasie skeefgeloop het, ’n chroniese behandeling nie gedek was nie, of ’n gesin ’n ramp beleef het. Dit is nie ontwerp om gewone jaarlikse ko-betalings te vergoed nie.

Verstaan dit vooraf en jy beplan anders. Jy maak nie staat op ’n terugbetaling wat nooit kom nie, en jy kyk eerder na die werklike oplossing vir gapings tussen wat die spesialis vra en wat die skema betaal: gapingsdekking, of ’n eerlike keuse tussen ’n mediese fonds en ’n hospitaalplan.

Tog: sleutel jou uitgawes steeds in. Jy weet nie vooraf of ’n swaar jaar die drempel oorskry nie, en as jy dit nie eis nie, kan SARS dit nie toeken nie.

Wanneer die berekening skielik vrygewiger raak

Vir twee groepe lyk die prentjie heeltemal anders.

Die eerste is ’n belastingbetaler van 65 of ouer. Die tweede is ’n belastingbetaler waar hy of sy self, die gade, of ’n kind ’n gestremdheid het soos die wet dit omskryf. In albei gevalle is die formule wesenlik meer vrygewig: ’n groter deel van jou uitgawes word in krediete omgeskakel, en die inkomstegekoppelde drempel wat die res van ons stuit, tref jou glad nie op dieselfde manier nie.

Die verskil is groot genoeg om die moeite werd te wees om reg te kry. ’n Gestremdheidseis vereis dat SARS se voorgeskrewe bevestigingsvorm, die ITR-DD, deur ’n geregistreerde praktisyn voltooi word. Die vorm is nie ’n formaliteit nie: dit is die bewys dat die gestremdheid aan die wetlike omskrywing voldoen, en daardie omskrywing is spesifiek. Dit gaan oor ’n langtermyn- of blywende beperking wat jou vermoë om daaglikse take te verrig wesenlik inperk, en dit is nie dieselfde as enige diagnose of enige chroniese toestand nie.

Gesinne wat met ’n gestremdheid saamleef, mis hierdie deel gereeld omdat niemand hulle vertel het die vorm bestaan nie. As dit op jou huishouding van toepassing kan wees, laat die praktisyn dit voltooi voordat jy jou opgawe indien.

Wat kwalifiseer en wat nie

Wat wel tel: die bedrae wat jy in die jaar aan ’n geregistreerde mediese skema betaal het, plus kwalifiserende mediese koste wat jy self gedra het en wat die skema nie terugbetaal het nie. Dink aan dokters, spesialiste, tandartse, hospitaalrekeninge, en voorgeskrewe medisyne wat deur ’n geregistreerde praktisyn voorgeskryf en deur ’n apteker verskaf is.

Wat gewoonlik nie tel nie: middels wat jy oor die toonbank koop sonder ’n voorskrif, hoe medies dit ook al voel; kosmetiese prosedures wat nie om ’n mediese rede gedoen word nie; en aanvullings of gesondheidsprodukte sonder ’n voorskrif. Die toets is nie of jy die geld op gesondheid bestee het nie — dit is of die uitgawe aan die voorgeskrewe omskrywing voldoen.

Gereelde vrae

Kan ek eis as my werkgewer die bydrae betaal?

Waar jou werkgewer namens jou tot die skema bydra, word daardie bydrae as ’n byvoordeel by jou inkomste getel en die krediet word gewoonlik reeds maandeliks in jou PAYE verreken. Jy kry dit dus nie ’n tweede keer aan die einde van die jaar nie. Kyk na die belastingsertifikaat wat jou werkgewer uitreik om te sien hoe dit hanteer is.

My mediese skema is nie in Suid-Afrika geregistreer nie. Wat nou?

Die skemafooikrediet geld vir bydraes aan ’n skema wat onder die Suid-Afrikaanse wetgewing geregistreer is. Betalings aan ’n buitelandse polis kwalifiseer nie vir daardie krediet nie, hoewel werklike mediese koste wat jy self betaal het, dalk onder die bykomende krediet oorweeg kan word.

Moet ek my strokies saam met die opgawe oplaai?

Nee — jy laai dit nie roetineweg op nie, jy hou dit. SARS vra dit wanneer die opgawe vir verifikasie gekies word. Ons gids oor hoe om jou belastingopgawe in te dien verduidelik wat om te verwag as daardie versoek kom.

Die rekords wat jy moet hou

Hou drie dinge, en hou dit vir die voorgeskrewe bewaartydperk nadat die opgawe ingedien is.

Eerstens: die belastingsertifikaat wat jou mediese skema jaarliks uitreik. Dit wys jou bydraes en die uitgawes wat die skema namens jou aangeteken het, en dit is die dokument waarmee SARS jou syfers vergelyk.

Tweedens: die kwitansies self, met die praktisyn se besonderhede daarop.

Derdens: bewys van betaling — bankstate of afskrifte wat wys dat die geld werklik uit jou sak gegaan het. ’n Rekening sonder bewys van betaling is nie ’n uitgawe nie; dit is ’n faktuur.

’n Eis wat jy nie kan bewys nie, is ’n eis wat SARS by oudit skrap, en die aanslag word dan hersien saam met moontlike rente. Sit die dokumente in een lêer die dag wanneer jy die opgawe indien, en jy sal dit nooit weer soek nie.

Hierdie artikel is algemene inligting oor hoe die stelsel werk en is nie belastingadvies vir jou spesifieke omstandighede nie. Vir ’n gestremdheidseis of ’n ingewikkelde jaar, praat met ’n geregistreerde belastingpraktisyn.