Skenkingsbelasting in Suid-Afrika: wat jy moet weet voor jy familie help

Jy help jou dogter met die deposito op haar eerste woonstel. Jy betaal jou broer se kredietkaart af nadat hy sy werk verloor het. Jy skryf ’n ou bakkie op jou seun se naam oor teen ’n prys wat eintlik niks beteken nie. Dit voel na familie wat vir mekaar omgee — en dit is ook. Maar in belastingterme is al drie dade skenkings, en skenkings laat skenkingsbelasting opdaag by die een persoon wat nooit daaraan gedink het nie: die gewer.

Wat tel eintlik as ’n skenking?

Die wet gebruik ’n wyer definisie as wat die meeste mense verwag. ’n Skenking is in wese enige beskikking oor eiendom waarvoor jy niks of aansienlik minder as die markwaarde terugkry nie — ’n oordrag uit vrygewigheid eerder as ’n transaksie teen billike waarde. Dit sluit baie meer in as kontant wat van een rekening na ’n ander skuif:

• kontantgeskenke aan kinders, ouers, broers, susters of vriende;
• die oordrag van ’n bate — ’n motor, ’n erf, aandele, ’n polis — teen niks of teen ’n nominale bedrag;
• die kwytskelding van ’n skuld wat iemand aan jou verskuldig is;
• die betaling van iemand anders se rekening, paaiement of lening namens hulle;
• ’n reg of ’n voordeel wat jy prysgee ten gunste van iemand anders.

Die begrip markwaarde doen hier die swaar werk. Verkoop jy ’n eiendom teen ’n vriendskapsprys aan ’n familielid, is die verskil tussen die markwaarde en die prys wat werklik betaal is ’n skenking. Die syfer op die koopooreenkoms beskerm jou nie daarteen nie.

Die skenker betaal — nie die begunstigde nie

Hier ontspoor die meeste gesprekke oor geskenke. Skenkingsbelasting is nie ’n belasting op die persoon wat die geld of die bate ontvang nie — dit is die skenker se aanspreeklikheid. Die begunstigde het gewoonlik niks om te verklaar nie, want ’n geskenk is nie inkomste in sy of haar hande nie.

Dit werk andersom as wat intuïsie sê: jy gee weg, en jy betaal. Daar is boonop ’n stert: as die skenker nie die belasting binne die voorgeskrewe tydperk betaal nie, kan SARS die skenker en die begunstigde gesamentlik aanspreeklik hou.

Skenkingsbelasting staan ook heeltemal apart van gewone inkomstebelasting, met sy eie verklaring en sy eie sperdatum. Dit werk nie deur jou jaarlikse opgawe nie. Lees ons oorsig van hoe inkomstebelasting in Suid-Afrika werk as jy die groter prentjie wil verstaan.

Die jaarlikse vrystelling en die groot uitsonderings

Individue kry ’n jaarlikse vrystelling: ’n bedrag wat jy elke belastingjaar kan weggee sonder dat skenkingsbelasting betaalbaar is. Dit is ’n totaal, nie ’n bedrag per ontvanger nie — al jou skenkings in daardie jaar tel saam teen dieselfde vrystelling. Die bedrag word in die wet vasgestel en verander van tyd tot tyd, so kyk die geldende syfer na vir jou belastingjaar.

Alles bo die vrystelling word teen ’n koers belas wat ook in die wet bepaal word, en daardie koers styg sodra jou kumulatiewe skenkings oor jou leeftyd ’n drempel oorskry. Dit is nie ’n eenmalige toets nie — dit tel oor jare heen op, en juis daarom is rekordhouding belangriker as wat mense besef.

Twee vrystellings maak in die praktyk die grootste verskil:

Skenkings tussen gades. Dié is oor die algemeen heeltemal vrygestel, sonder ’n boonste grens. Dit beteken egter nie dat daar geen ander gevolge is nie: waar bates tussen gades geskuif word om inkomste by die laer verdiener te laat beland, kan toeskrywingsreëls daardie inkomste na die skenker terugstoot.

Openbare weldaadsorganisasies. Skenkings aan goedgekeurde openbare weldaadsorganisasies is oor die algemeen vrygestel. Reik die organisasie boonop ’n section 18A-kwitansie uit, kan jy die skenking van jou belasbare inkomste aftrek, onderhewig aan ’n perk wat as ’n persentasie van daardie inkomste bereken word. Sonder die kwitansie is daar geen aftrekking nie.

Wanneer jy familie help: deposito’s, skuld en bates

Drie scenario’s duik keer op keer op.

Die huisdeposito. Jy stort ’n bedrag in jou kind se rekening vir die deposito. Dit is ’n skenking op die dag wat die geld oorbetaal word. Val dit binne die jaarlikse vrystelling, is daar niks te betaal nie; val dit daarbo, is die oorskot belasbaar in jou hande. Dat die geld reguit na ’n prokureur se trustrekening gaan, verander niks nie.

Die skuld wat jy afbetaal. As jy ’n familielid se kredietkaart, studenteskuld of motorpaaiement afbetaal, skenk jy daardie bedrag aan hulle. Dieselfde geld as jy vroeër geld geleen het en die lening dan kwytskeld: kwytskelding is ’n skenking van die uitstaande bedrag. Dit is een van die maklikste maniere om per ongeluk ’n groot skenking te maak sonder dat ’n sent van hand tot hand beweeg het.

Die bate teen ’n nominale prys. Skryf jy ’n motor of eiendom oor teen ’n simboliese bedrag, meet die markwaarde die skenking, nie die prys op die papier nie. Hier kom ’n tweede belasting by: die weggee van ’n bate word vir kapitaalwinsbelastingdoeleindes as ’n vervreemding teen markwaarde behandel, wat ’n kapitaalwins in jou hande kan skep. Ons gids oor kapitaalwinsbelasting verduidelik daardie berekening, en die kapitaalwinsbelasting-sakrekenaar toets die syfer voor jy die oordrag teken.

Die rentevrye lening: die slaggat wat gesinne nie sien kom nie

Baie families vermy die woord "skenking" heeltemal deur die geld eerder te leen. Ma leen geld aan haar seun vir ’n deposito; ’n ouerpaar leen geld aan hulle familietrust om ’n eiendom te koop. Niemand vra rente nie, want dit voel onnodig formeel tussen familie.

Dit is presies waar ’n geagte skenking ontstaan. Leen jy geld sonder rente, of teen ’n koers laer as die amptelike rentekoers, kan die rente wat jy prysgee as ’n skenking hanteer word. Die meganika: die verskil tussen die rente wat teen die amptelike koers gehef sou wees en die rente wat jy werklik hef, is die bedrag wat as ’n skenking van jou aan die lener beskou word.

Twee dinge maak dit gevaarlik. Die eerste is dat dit herhaal: anders as ’n eenmalige kontantgeskenk kom die geagte skenking elke jaar terug solank die lening uitstaande bly. ’n Lening wat tien jaar lank rentevry loop, kan tien afsonderlike geagte skenkings skep. Die tweede is dat die reëls veral streng is waar die lening aan ’n trust gemaak word waarin jy of ’n verbonde persoon ’n belang het — ’n gewilde struktuur wat presies om hierdie rede geteiken is.

Die jaarlikse vrystelling kan die geagte skenking dek as die bedrag klein genoeg is, maar dan is die vrystelling opgebruik en kan jy dit nie ook vir ander geskenke gebruik nie. Die praktiese les: skryf familie-lenings op skrif neer, besluit doelbewus of rente gehef word, en hersien die posisie elke jaar.

Skenkingsbelasting en boedelbelasting is twee kante van een muntstuk

Skenkingsbelasting bestaan om ’n spesifieke rede: sonder dit sou enigiemand alles kon weggee kort voor hulle sterf en boedelbelasting heeltemal vryspring. Die een tref oordragte tydens jou lewe, die ander wat oorbly by jou dood, en die koerse en drempels vir albei word in wetgewing vasgestel.

Daarom is dit heeltemal wettig — en algemeen — om die jaarlikse vrystelling stelselmatig oor baie jare te gebruik om ’n boedel geleidelik te verklein. Dit is nie ’n slim skuiwergat nie; dit is bloot vroeg begin. ’n Plan wat oor twintig jaar loop, werk; een wat in iemand se laaste ses maande aanmekaargeslaan word, selde. Skenkings en jou testament moet ook bymekaar pas, want ’n bate wat jy reeds weggegee het, kan jy nie ook bemaak nie. Kyk na ons testament- en boedeldienste.

Nakoming, rekords en wanneer om hulp te kry

Die skenker moet die skenking verklaar en die belasting binne ’n voorgeskrewe tydperk nadat dit van krag word, betaal. Dit gebeur op die voorgeskrewe SARS-vorm, nie in jou gewone jaarlikse opgawe nie. Laat betaling trek rente en moontlik boetes.

Hou daarby ’n eenvoudige register van elke skenking: die datum, die ontvanger, die bedrag of markwaarde, en hoe daardie waarde bepaal is. Vir ’n eiendom of aandele beteken dit ’n waardasie, nie ’n skatting nie. Hierdie rekord bewys dat jy binne die vrystelling gebly het, en jou eksekuteur gaan dit eendag nodig hê.

Wanneer om raad te kry

Klein kontantgeskenke binne die jaarlikse vrystelling verg selde professionele hulp. Kry raad wanneer die bedrag groot is, wanneer ’n eiendom, aandele of ’n besigheidsbelang betrokke is, wanneer daar ’n trust in die prentjie is, wanneer jy geld aan familie leen, of wanneer die geskenk deel is van ’n groter boedelplan. Een gesprek met ’n belastingpraktisyn kos byna altyd minder as om ’n oordrag agterna te ontrafel. Ons belastinghulp-vergelyking is ’n goeie plek om te begin.

Hierdie artikel is algemene inligting en nie belastingadvies nie. Koerse, vrystellings en drempels word in wetgewing vasgestel en verander, so bevestig die geldende syfers vir jou belastingjaar voor jy optree.

Gereelde vrae

Moet ek belasting betaal op geld wat my ouers vir my gee?

Oor die algemeen nie. Skenkingsbelasting is die skenker se aanspreeklikheid, en ’n geskenk is nie inkomste in jou hande nie. SARS kan die begunstigde egter gesamentlik aanspreeklik hou as die skenker nie binne die voorgeskrewe tydperk betaal nie.

Kan ek my huis teen ’n baie lae bedrag aan my kind verkoop?

Jy kan, maar dit los niks op nie. Die verskil tussen die markwaarde en die prys wat werklik betaal word, is ’n skenking, en die oordrag kan boonop kapitaalwinsbelasting veroorsaak. Kry raad voordat die akte geteken word.

Is ’n rentevrye lening aan my familietrust veilig?

Nie sonder meer nie. Die rente wat jy prysgee, kan elke jaar as ’n geagte skenking behandel word, en die reëls is besonder streng waar die lener ’n trust is waarin jy ’n belang het. ’n Skriftelike ooreenkoms en professionele raad is hier nie opsioneel nie.