Lewende annuïteit teenoor gewaarborgde lewensannuïteit: hoe om by aftrede te kies

Op die dag wat jy aftree, moet jy een van die min finansiële besluite neem wat jy daarna nooit weer heeltemal kan terugdraai nie. Die pot wat dalk dertig jaar lank opgebou is, moet omskep word in ’n aftree-inkomste wat vir die res van jou lewe moet hou. In Suid-Afrika kom die keuse in wese neer op twee produkte: ’n lewende annuïteit of ’n gewaarborgde lewensannuïteit. Op ’n brosjure lyk hulle na variasies van dieselfde ding. Hulle is dit nie. Hulle verskil presies waar dit die meeste saak maak, naamlik wie die risiko dra as die toekoms nie verloop soos jy gehoop het nie.

Twee produkte, twee heeltemal verskillende beloftes

Met ’n gewaarborgde lewensannuïteit oorhandig jy jou kapitaal aan ’n versekeraar. In ruil daarvoor onderneem die versekeraar om jou ’n inkomste te betaal solank jy leef. Die bedrag word by aankoop vasgestel en die betaling hou nie op omdat markte swak doen of omdat jy ouer word as wat enigiemand verwag het nie. Jy koop sekerheid, en jy betaal daarvoor met beheer: sodra die kontrak in plek is, is die geld nie meer joune om te belê, te verskuif of na te laat nie.

Met ’n lewende annuïteit bly die kapitaal joune en bly dit belê. Jy kies die onderliggende beleggings en jy kies hoeveel inkomste jy elke jaar daaruit trek, binne ’n band wat in regulasie neergelê is. Niks is gewaarborg nie. As die beleggings goed vaar en jy trek matig, kan die pot groei terwyl dit jou betaal. As die beleggings teleurstel of jy trek swaar, kan die pot krimp tot op ’n punt waar die inkomste self moet krimp.

Dit help om eers die onderbou te verstaan voordat jy kies. Ons gids oor aftree-annuïteite verduidelik hoe die spaarfase werk, insluitend die feit dat toegang eers vanaf ouderdom 55 moontlik is.

Wie dra die risiko? Dit is die hele storie

Twee risiko’s bedreig enige aftree-inkomste. Die eerste is langlewendheidsrisiko: die moontlikheid dat jy baie langer leef as wat jou beplanning aanvaar het. Die tweede is beleggingsrisiko: die moontlikheid dat markte swakker presteer as wat jy nodig het, veral in die vroeë jare wanneer die pot op sy grootste is.

’n Gewaarborgde lewensannuïteit skuif albei hierdie risiko’s na die versekeraar toe. Die versekeraar poel duisende lewens, bereken die waarskynlikhede en dra die gevolge as jy honderd word of as markte ’n dekade lank sywaarts beweeg. Jy kan nie die inkomste oorleef nie, en dit is presies waarvoor jy betaal.

’n Lewende annuïteit hou albei risiko’s by jou. Jy is die een wat moet raai hoe lank jy gaan leef, jy is die een wat die markte moet verduur, en jy is die een wat die verlies dra as een van die twee teen jou draai. Die produk gee jou vryheid en dit gee jou die kans op groei, maar dit gee jou geen sekerheid nie.

Geen van die twee is in die abstrak veiliger nie. Hulle misluk net op verskillende maniere. ’n Lewende annuïteit misluk stadig en sigbaar: die saldo daal, die inkomste daal saam, en teen die tyd dat dit duidelik is, is die keuses skraal. ’n Gewaarborgde lewensannuïteit misluk anders: dit betaal getrou, maar as jy vroeg sterf of as inflasie die vaste bedrag uithol, het jy waarde prysgegee wat jy nooit terugkry nie.

Die onttrekkingsbesluit, en waarom vroeë oormaat onomkeerbaar is

By ’n lewende annuïteit kies jy jou onttrekkingskoers binne die regulatoriese band en hersien jy dit een keer per jaar op die herdenkingsdatum. Die persentasies en die reëls verander van tyd tot tyd, so bevestig die geldende band by jou verskaffer of adviseur voordat jy besluit.

Die belangriker punt is nie waar die band lê nie, maar wat ’n hoë keuse aan jou toekoms doen. Elke rand wat jy vandag onttrek, is ’n rand wat nooit weer saamgestelde groei kan lewer nie. Onttrek jy swaar in die eerste jare, verwyder jy juis die kapitaal wat die volgende twintig jaar se inkomste moes finansier. Daardie skade is grootliks onomkeerbaar, om die eenvoudigste rede denkbaar: daar is geen wettige manier om die geld later terug te sit nie. Jy kan volgende jaar ’n laer persentasie kies, maar jy kies dit dan op ’n kleiner pot.

Wat hierdie besluit gevaarlik maak, is die tydsberekening van die versoeking. Die pot lyk op dag een groter as wat dit ooit weer sal lyk, die aftreelys van planne is op sy langste, en die skuld of huisverbeterings wat oorgebly het, voel dringend. Dit is presies wanneer ’n hoë onttrekking die maklikste te regverdig is en die duurste is. Behandel jou vroeë jare as die jare waarin jy die minste rek, nie die meeste nie.

’n Verantwoordelike vertrekpunt is om te toets hoe verskillende aannames oor groei en duur jou inkomste beïnvloed. Ons aftree-sakrekenaar laat jou scenario’s naas mekaar sien voordat jy iets onderteken.

Wat by die dood met die kapitaal gebeur

Hier verskil die produkte skerp, en vir baie huishoudings besleg hierdie punt die saak.

By ’n lewende annuïteit bly die oorblywende kapitaal in die produk en gaan dit by jou dood na die begunstigdes wat jy aangewys het. Hulle kan gewoonlik kies tussen ’n uitbetaling of om die inkomstestroom voort te sit, en die belastinghantering verskil tussen daardie keuses. Dit is die rede waarom mense met afhanklikes so dikwels na hierdie produk neig.

By ’n gewone gewaarborgde lewensannuïteit eindig die betalings gewoonlik wanneer jy sterf. Daar is niks vir die boedel oor nie, tensy jy by aankoop bykomende opsies gekies het. Die twee algemeenste is ’n gewaarborgde termyn, wat betalings vir ’n vasgestelde aantal jare verseker selfs as jy vroeg sterf, en ’n gesamentlike lewe-struktuur, wat aanhou betaal aan ’n oorlewende gade. Albei is waardevol en albei kos iets: elke beskerming wat jy byvoeg, verlaag die inkomste wat jy van dag een af ontvang.

Werk hierdie keuse in jou breër boedelbeplanning in, want die aanwysing van begunstigdes op ’n annuïteit werk anders as ’n testament. Ons afdeling oor testamente en boedelbeplanning verduidelik hoe die stukke inmekaarpas.

Inflasie: die risiko wat op dag een nie voel soos risiko nie

’n Gewaarborgde lewensannuïteit kom gewoonlik in twee smake. ’n Gelyke annuïteit betaal dieselfde randbedrag elke maand vir die res van jou lewe. Dit klink stabiel, maar dieselfde rand koop elke jaar minder, en oor ’n aftrede van twee of drie dekades kan die koopkrag daarvan onherkenbaar verswak. ’n Inflasiegekoppelde annuïteit begin met ’n laer maandelikse bedrag maar styg saam met pryse.

Stel dit vir jouself so: as jy die hoër aanvanklike inkomste kies, kies jy terselfdertyd ’n laer werklike inkomste later. Dit is nie ’n gratis keuse nie, net een waarvan die koste eers oor jare sigbaar word. Speel met ons inflasie-sakrekenaar om te sien wat ’n vaste bedrag oor twintig jaar werd is voordat jy die gelyke opsie aanvaar omdat dit vandag beter lyk.

Dieselfde vraag geld vir ’n lewende annuïteit, net in ’n ander vorm. Daar moet jou beleggingsmengsel oor tyd bo inflasie groei, anders daal jou reële inkomste ewe seker.

Die hibriede benadering: albei, nie een of die ander nie

Die keuse word te dikwels as ’n tweestryd aangebied. In die praktyk verdeel baie afgetredenes hul kapitaal.

Die logika is eenvoudig. Tel eers jou onvermydelike maandelikse uitgawes op: kos, munisipale rekeninge, mediese fondsbydraes, versekering, vervoer. Koop dan ’n gewaarborgde lewensannuïteit groot genoeg om daardie basis te dek. Wat oorbly, gaan in ’n lewende annuïteit vir alles wat buigsaam is — reis, geskenke, ’n motor eendag, hulp aan kinders — en dit bly ook die deel wat aan jou begunstigdes oorgedra kan word.

Die resultaat is dat markte en langlewendheid jou lewenstandaard kan raak sonder dat hulle jou kan bankrot maak nie. Jou vloer staan vas; net die plafon beweeg. Dit is nie ’n kompromie tussen twee swakker opsies nie, maar ’n derde struktuur wat gerig is op die werklike vraag: watter deel van my uitgawes mag nooit onderbreek word nie?

Die verhouding tussen die twee dele is persoonlik. Dit hang af van jou gesondheid, ander inkomste, ’n gade se pensioen, skuld en hoeveel jy wil nalaat.

Gereeld gevraagde vrae

Kan ek later van ’n lewende annuïteit na ’n gewaarborgde annuïteit oorskakel?

Gewoonlik ja, en dit is ’n erkende strategie om later in aftrede sekerheid te koop. Die omgekeerde geld egter nie: sodra jy ’n gewaarborgde lewensannuïteit gekoop het, kan jy nie die kapitaal terugvra nie. Beplan dus met die veronderstelling dat die gewaarborgde been permanent is.

Watter een is beter as ek nie ’n gade of kinders het nie?

Sonder afhanklikes verloor die oorerflikheid van ’n lewende annuïteit baie van sy trefkrag, en die waarborg dat jy nie jou geld sal oorleef nie, weeg swaarder. Dit maak nie die besluit outomaties nie, want gesondheid en die begeerte om ’n nalatenskap aan ’n saak te laat, tel steeds.

Hoe raak belasting hierdie keuse?

Inkomste uit albei produkte word as gewone inkomste belas, so belasting op die maandelikse betaling skei hulle nie werklik nie. Waar dit wel saak maak, is die enkelbedrag wat jy by aftrede mag neem. Lees ons gids oor belasting op aftree-enkelbedrae voordat jy daardie deel van die besluit finaliseer.

Kry raad voordat jy teken

Hierdie artikel is algemene inligting en nie finansiële advies nie. Dit is een van die min besluite waar dit werklik die moeite werd is om ’n onafhanklike, gelisensieerde finansiële adviseur te betaal wat na jou volledige prentjie kyk. Vra vooraf hoe die adviseur vergoed word, en vra dat elke aanbeveling in ’n skriftelike rekord verduidelik word.